Voorwerpen · Patronen · Gebruik

Linnen en ontwerpen

Een patroon is een beginpunt. De stof, afmetingen, etiketten en herkomst vertellen het verdere verhaal.

Ontwerpers bij Van Dissel

Chris Lebeau ontwierp damast voor de fabriek. Museumcatalogi noemen onder meer Druiven, Lotos en Tomaat. Het TextielMuseum documenteert daarnaast huishoudlinnen naar ontwerpen van Kitty van der Mijll Dekker, waaronder gestreepte droogdoeken en handdoeken. Niet ieder Van Dissel-product is dus een tafellaken met een uitgesproken figuratief patroon.

Escher in Het Paleis beschrijft Lebeaus Visschen, Appel en Breking in de museumcollectie. Ook M.C. Escher werkte voor Van Dissel. Zijn damast met vissen en zeepaardjes wordt rond 1953–1955 gedateerd. Het werd voor tafellakens en servetten gebruikt en bestond onder meer in wit, blauw en roze. Een gelijkenis met zo'n ontwerp is op zichzelf nog geen volledige identificatie van een los stuk.

Wat is er te zien?

Bij damast ontstaat het motief door het weefsel. Afhankelijk van de lichtval kan het patroon duidelijker of juist bijna onzichtbaar worden. Een foto van dezelfde plek vanuit twee hoeken kan daarom veel behulpzamer zijn dan alleen een opname van een opgevouwen doek.

• Het geheel: vorm, rand, middenveld en eventuele beschadigingen.
• Het patroon: een duidelijk detail, liefst met de stof losjes en vlak neergelegd.
• De afwerking: zoom, zelfkant, initialen, monogram of ingeweven tekst.
• De herkomst: etiket, verpakking, aankoopnota of een familieverhaal.

Ontwerpdatum is geen aankoopdatum

Een ontwerp kan jarenlang in productie zijn gebleven. Een familiedatum kan het gebruik of de aankoop dateren, zonder dat daarmee de eerste uitgave van het patroon vaststaat. Ook latere heruitgaven moeten apart worden bekeken. Beschrijf daarom eerst wat u weet: van wie het stuk kwam, hoe lang het in de familie is en of er oude papieren bij zitten.